Η σεζόν 2024-2025 έκλεισε για τον Παναθηναϊκό Aktor με το «τελικό ταμείο» να έχει μόνο το Κύπελλο Ελλάδας. Έτσι, η λέξη «αποτυχία» συνδυάζεται με την πορεία του «τριφυλλιού», μετά τον αποκλεισμό στον ημιτελικό του Final Four από τη Φενέρμπαχτσε και την ήττα (3-1) από τον Ολυμπιακό στους τελικούς της GBL. Η εικόνα της ομάδας, ειδικά το τελευταίο τετράμηνο, δεν δικαίωσε ούτε τις προσδοκίες που υπήρχαν, ούτε το «πλούσιο» ρόστερ και τις δεδομένες ικανότητες όλων στο ΟΑΚΑ.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για την κλάση και την εμπειρία του Εργκίν Αταμάν, ο οποίος μετρά τρεις κατακτήσεις EuroLeague σε πέντε χρόνια, ούτε για την ποιότητα παικτών όπως ο Κώστας Σλούκας και ο Κέντρικ Ναν. Για να μην... τρελαθούμε: μιλάμε για τον πιο πετυχημένο κόουτς της Ευρώπης τα τελευταία χρόνια, τον μεγαλύτερο εν ενεργεία winner του ελληνικού μπάσκετ και τον MVP της κορυφαίας ευρωπαϊκής διοργάνωσης. 

Ωστόσο, η κριτική είναι αναγκαία και πρέπει να γίνεται. Εστιάζοντας τόσο στους εξωαγωνιστικούς παράγοντες, όπως οι διαιτησίες και τα διοικητικά ζητήματα (με την EuroLeague ή την ΕΟΚ), όσο και στα κακώς κείμενα μέσα στο παρκέ. Το πρώτο σκέλος έχει αναλυθεί ουκ ολίγες φορές από το SDNA και την "Magic Euroleague". 

Οπότε, ας περάσουμε και στο αγωνιστικό σκέλος...

Το κακό ξεκίνημα ήρθε λίγο καιρό μετά τον τραυματισμό του Ματίας Λεσόρ. Ο Γάλλος σέντερ, που ήταν βασικός πυλώνας στο πλάνο της ομάδας και αδιαμφισβήτητα κορυφαίος σέντερ της EuroLeague, έμεινε για μεγάλο διάστημα εκτός δράσης, αφήνοντας τον Παναθηναϊκό Aktor κάπως... μονοδιάστατο επιθετικά. Υπήρξαν φορές που το «τριφύλλι» έμοιαζε να αγωνίζεται χωρίς plan B, όταν οι γκαρντ του δεν βρίσκονταν σε καλή μέρα. Στα παραπάνω πρέπει να συνυπολογιστεί και η κομβικότατη απουσία του μεγάλου άτυχου της σεζόν, Μάριους Γκριγκόνις. Ο Λιθουανός είχε καταλυτική συνεισφορά στη ξέφρενη πορεία του «τριφυλλιού» τη σεζόν 2023-2024 και «άνοιγε» το γήπεδο με το αξιόπιστο σουτ του πίσω από τα 6,75μ.

Από εκεί και πέρα, η απουσία του Λεσόρ, όπως αναμενόταν, πήγε πίσω την ομάδα. Κι αυτό γιατί το «τριφύλλι» βασιζόταν πολύ στην σταθερή παρουσία του στο «ζωγραφιστό». Το πρόβλημα επιδεινώθηκε (ή, έστω, δεν διορθώθηκε) από την -εκ του αποτελέσματος- αναποτελεσματική προσπάθεια αντικατάστασής του. Ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος έδωσε το «πράσινο φως» για μεταγραφή από το «πάνω ράφι», όπως αποδείχθηκε από την προσπάθεια των «πράσινων» να φέρουν τον Ντάνιελ Τάις. Ο Αταμάν ήθελε τον Γερμανό σέντερ και τον είχε ως 1η επιλογή στη λίστα του δικαίως. Όμως, εκείνος επέλεξε να πάει στη Μονακό.

Το τεχνικό επιτελείο -πέραν της υπόθεσης Τάις- διάλεξε αρχικά τον φιλότιμο μεν, με χαμηλό ταβάνι δε Ουένιεν Γκάμπριελ και τον Τιμπόρ Πλάις, ο οποίος δεν είναι πια για το κορυφαίο επίπεδο. Οι επιλογές στην αγορά ήταν λίγες, η «δεξαμενή παικτών» έμοιαζε σχεδόν άδεια και οι προσθήκες των Γκάμπριελ - Πλάις δεν άλλαξαν ιδιαίτερα τα δεδομένα. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τη σεζόν... κάτω από τον πήχη του Ομέρ Γιούρτσεβεν, δημιούργησαν ένα προβληματικό σκηνικό στη ρακέτα. Το κενό του Λεσόρ δεν καλύφθηκε, με εξαίρεση κάποιες... εκλάμψεις του Γκάμπριελ, οι οποίες δεν είχαν συνέπεια.

Παράλληλα, το επιθετικό πλάνο τόνιζε την... υπερβολική εξάρτηση από τον Κέντρικ Ναν. Φυσικά, όταν διαθέτεις στις τάξεις σου τον Νο. 1 παίκτη της Ευρώπης θα του δώσεις μπάλες, κατοχές, θα τον εκμεταλλευτείς. Όμως, οφείλεις και να τον βοηθήσεις. Είτε με το προπονητικό πλάνο, είτε με τις επιδόσεις των συμπαικτών του. Δεν είναι τυχαίο πως ο Αμερικανός σούπερ σταρ έμοιαζε «σκασμένος» στην κρίσιμη τελική ευθεία.

Το overdribbling του πρώην ΝΒΑer «απομάκρυνε» το σύνολο από πιο ομαδικές και αποτελεσματικές επιθετικές επιλογές, με πιο αρμονική κυκλοφορία στην επίθεση και πιο σωστό spacing. Ενδεχομένως ο Αταμάν θα έπρεπε να είχε παρέμβει νωρίτερα, μεταβιβάζοντας την ευθύνη στον Σλούκα, ώστε να... ελαφρύνει τον Αμερικανό γκαρντ. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη συστηματικά ή μάλλον έγινε μόνο σε κάποιους αγώνες στην τελική ευθεία της σεζόν. Σε κρίσιμες στιγμές ο Παναθηναϊκός Aktor έμοιαζε «εγκλωβισμένος» επιθετικά, παρά το τεράστιο ταλέντο των μονάδων του. 

Επιπλέον, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο το γεγονός πως το μυαλό των παικτών φάνηκε επηρεασμένο από... παράγοντες που όλοι είδαν. Οι αμφισβητούμενες και πολλές φορές εις βάρος του Παναθηναϊκού Aktor διαιτητικές αποφάσεις επιβάρυναν την ψυχολογία της ομάδας, η οποία έδειχνε να μην έχει τη «διαύγεια» που απαιτείται σε αυτό το επίπεδο. Αυτό το «πειραγμένο» μυαλό, που σε κρίσιμες φάσεις στερούσε τη συγκέντρωση, συνδέεται και με την πίεση και το «πρέπει» ενός τεράστιου οργανισμού σαν τους επτά φορές πρωταθλητές Ευρώπης. 

Επαναλαμβάνουμε: δεν τίθεται αμφιβολία για το αν αυτό το σύνολο μπορεί να φτάσει στην κορυφή. Οι απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα δόθηκαν με εκκωφαντικό τρόπο τον Μάιο του 2024 στο Βερολίνο και λίγες μέρες αργότερα στο reverse sweep στη σειρά με τον Ολυμπιακό. Ενδεχομένως, το «έπος» της περσινής σεζόν να έδωσε στον «πράσινο» οργανισμό την εντύπωση πως υπάρχει... λίπος για κάψιμο. Ίσως γι' αυτό και ο Παναθηναϊκός Aktor δεν είχε την ίδια... φλόγα από το ξεκίνημα της αγωνιστικής χρονιάς 2024-2025. Τα «καμπανάκια» είχαν χτυπήσει, αλλά το σκηνικό δεν άλλαξε. 

Σε αμυντικό επίπεδο, ο Παναθηναϊκός δεν κατάφερε να βρει... ταυτότητα. Βασικά, την έβρισκε όταν ήταν πίσω στο σκορ και κυνηγούσε εις βάρος του διαφορές, όπως σε πολλά παιχνίδια του Β' Γύρου της regular season της Euroleague, όταν έφτανε σε εντυπωσιακές ανατροπές στις τέταρτες περιόδους. Ο Τζέριαν Γκραντ, ο Χουάντσο Ερνανγκόμεθ, ο Ουένιεν Γκάμπριελ βοήθησαν προς αυτή την κατεύθυνση. Όμως, η συνολική αμυντική παρουσία ήταν ασυνεπής. Το υψηλό παθητικό σκορ (ενδεικτικό ότι ο Ολυμπιακός έβαλε 99π. στο ΟΑΚΑ στο Game 3 των τελικών), αποτέλεσε βασικό παράγοντα που έστειλε το «τριφύλλι» μακριά από την κατάκτηση τίτλων.

Last but not least, οι μεταγραφές δεν βοήθησαν όσο αναμενόταν. Από τις τρεις βασικές προσθήκες, μόνο ο Τζέντι Όσμαν ξεχώρισε, έδωσε πράγματα, προσπάθησε να είναι συνεπής και στις δύο πλευρές του παρκέ, «έτρεξε» στο «ανοιχτό» γήπεδο. Δικαίως ο Τούρκος φόργουορντ επιβραβεύτηκε με νέο συμβόλαιο. 

Αντίθετα, οι Λορένζο Μπράουν και Ομέρ Γιούρτσεβεν απογοήτευσαν, μην προσφέροντας όσα ήλπιζε η ομάδα. Στο κομμάτι του Μπράουν υπάρχει το "debate" για το κατά πόσο φταίει πρωτίστως ο ίδιος και κατά πόσο η εικόνα του οφείλεται στη χρησιμοποίησή του και τον ρόλο του από τον κόουτς Αταμάν. Πιθανότατα, η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Πάντως, ο άλλοτε σταρ της Μακάμπι Τελ Αβίβ δεν θύμιζε τον «εγκέφαλο» των ευρωπαϊκών παρκέ, που θαύμαζε η EuroLeague τα προηγούμενα χρόνια. Από την μεριά του, ο Γιούρτσεβεν δεν εκμεταλλεύτηκε τα καλά στοιχεία του (τελειώματα, ριμπάουντ). «Λύγισε» από την πίεση, δεν ήταν σταθερός και έμοιαζε μακριά από το top επίπεδο στο αμυντικό σκέλος, όπως και στη συγκέντρωσή του, το focus που απαιτείται σε αγώνες με «πρέπει». Η «πρώτη ύλη» είναι εκεί για τον Τούρκο σέντερ. Όμως, μπροστά στην «πρόκληση» των προηγούμενων πρωταθλητών Ευρώπης, ο Γιούρτσεβεν φάνηκε «άγουρος», ανέτοιμος.  

Η μηδαμινή συνεισφορά των δυο τους περιόρισε τις επιλογές του Αταμάν και έβαλε επιπλέον βάρος στους «βασικούς» παίκτες του κορμού. Ακόμα περισσότερα λεπτά στα χέρια και τα πόδια τους. Λεπτά και κούραση (πνευματική και σωματική), που φάνηκαν στα παιχνίδια των τίτλων.

Η αποτυχημένη σεζόν, λοιπόν, αποτελεί ένα... mix εξωαγωνιστικών προβλημάτων και αγωνιστικών αδυναμιών. Η κουβέντα για τη διαιτησία είναι μεγάλη, δικαιολογημένη και αναμενόμενη. Γι' αυτό και έχει πάρει «πρωταγωνιστική θέση» σε πολλές αναλύσεις στο SDNA. Ωστόσο, ο Παναθηναϊκός Aktor πέραν των δεδομένων λαθών των... άλλων, πρέπει να δει στον καθρέφτη και τις δικές του αδυναμίες.

Η μελλοντική πρόκληση για τους «πράσινους» είναι ξεκάθαρη: να ξαναχτιστεί μια ομάδα με αμυντική ταυτότητα, να βρεθούν λύσεις στο βάθος του πάγκου και να εκμεταλλευτούν οι παίκτες την «ελευθερία» που τους δίνει ο Τούρκος προπονητής. Η μεταγραφή του Τι Τζέι Σορτς είναι ένα ξεκάθαρο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση και ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος ανέφερε πως ο σχεδιασμός για την επόμενη χρονιά έχει ήδη ξεκινήσει. Ο στόχος, προφανώς, είναι η κορυφή. Σε κάθε διοργάνωση. 

Ο Αταμάν, με την εμπειρία και το γεμάτο «παλμαρέ» του, παραμένει το κλειδί για να διαχειριστεί τις δυσκολίες και να οδηγήσει την ομάδα σε μια νέα περίοδο επιτυχιών. Άλλωστε, παραμένει ο «μάστερ της ψυχολογίας», όπως τον αποκαλεί ο ιδιοκτήτης της ΚΑΕ.

Συνολικά, η σεζόν 2024-25 πρέπει να θεωρηθεί μάθημα -με δυσκολίες και απογοητεύσεις- που θα γίνει η βάση για έναν ακόμα πιο ισχυρό Παναθηναϊκό στο άμεσο μέλλον. Όχι σε βάθος δύο ή τριών χρόνων, αλλά από τη σεζόν 2025-2026. 

Η ερχόμενη σεζόν αρχίζει με «λευκή σελίδα» και οι «πράσινοι» διαθέτουν ποιότητα, εμπειρία και "know how" σε όλες τις θέσεις. Στοιχεία τα οποία καλούνται να εκμεταλλευτούν από την πρώτη μέρα της προετοιμασίας τους. Με βάση τα παραπάνω, τη θέληση του Γιαννακόπουλου, το μπασκετικό στιλ του Αταμάν, την ποιότητα των Σλούκα, Ναν, Λεσόρ, Χουάντσο, Όσμαν, Γκραντ (μαζί με τον συμπαγή ελληνικό κορμό) και το "boost" τους Σορτς (και των υπόλοιπων μεταγραφών), το «τριφύλλι» θα επιστρέψει. Όχι απλά για να βρίσκεται σε ματς τίτλων, αλλά για να τα κερδίζει. 

Το μονοπάτι για την κορυφή δεν θα γίνει ξαφνικά ευδιάκριτο του χρόνου την άνοιξη. Πρέπει να οριοθετηθεί αμέσως μετά τους χαμένους τελικούς της GBL και να βάλει το «πράσινο τρένο» στις σωστές ράγες από... σήμερα.